الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
36
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
نيم اول روز است ، و « رواح » نيم دوم ، و مفهوم آيه اين است كه سليمان از صبح تا به ظهر با اين مركب را هوار به اندازه يك ماه مسافران آن زمان راه مىرفت و نيم دوم روز نيز به همين مقدار راه مىپيمود . سپس به دومين موهبت الهى نسبت به سليمان اشاره كرده مىگويد : « و براى او چشمه مس ( مذاب ) را روان ساختيم » ! ( * ( وَأَسَلْنا لَه عَيْنَ الْقِطْرِ ) * ) . « اسلنا » از ماده « سيلان » به معنى جارى ساختن است ، و « قطر » به معنى مس مىباشد و منظور اين است كه ما اين فلز را براى او ذوب كرديم و همچون چشمه آب روان گرديد ! بعضى « قطر » را به معنى انواع مختلف فلزات يا به معنى « روى » دانستهاند و به اين ترتيب براى پدر آهن نرم شد و براى پسر فلزات ذوب گرديد ( ولى معروف همان معنى اول است ) . چگونه چشمه اى از مس مذاب يا فلزات ديگر در اختيار سليمان قرار گرفت ؟ آيا خداوند طريقه ذوب كردن اين فلزات را در مقياس بسيار وسيع و گسترده از طريق اعجاز و الهام به اين پيامبر آموخت ؟ و يا چشمه اى از اين فلز مايع شبيه همان چشمه هايى كه به هنگام فعاليت كوههاى آتشفشانى از دامنه آنها سرازير مىشود به صورت اعجاز آميز در اختيار او قرار گرفت ؟ و يا به نحوى ديگر ؟ دقيقا بر ما روشن نيست ، همين اندازه مىدانيم اين نيز از الطاف الهى در باره اين پيامبر بزرگ بود . و بالآخره به بيان سومين موهبت پروردگار نسبت به سليمان يعنى تسخير گروه عظيمى از جن پرداخته چنين مىگويد : « و گروهى از جن پيش روى او به اذن پروردگار برايش كار مىكردند » . ( * ( وَمِنَ الْجِنِّ مَنْ يَعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْه بِإِذْنِ رَبِّه ) * ) . « و هر گاه كسى از آنها از فرمان ما سرپيچى مىكرد او را با آتش سوزان